Productgroep
Circulaire zon-PV-systemen
De grootschalige installatie van zonnepanelen is nodig voor de energietransitie, maar gebruikt veel materiaal. Dit biedt kansen voor een circulaire aanpak.
Waarom is dit een belangrijk thema?
Maar liefst 8.9 miljoen zonnepanelen werden er in één jaar geïnstalleerd in Nederland. Dit is goed nieuws voor de energietransitie. Maar zonnepanelen gebruiken ook schaarse materialen. Door de wereldwijde snelle groei van duurzame energie neemt de vraag naar deze materialen snel toe. Geopolitieke risico’s kunnen in de toekomst de levering van deze grondstoffen in gevaar brengen. De schaarste aan grondstoffen kan een risico gaan opleveren voor de energietransitie. Het is daarom zonde om de materialen in zonnepanelen zomaar verloren te laten gaan als de panelen afgedankt worden. Zonnepanelen maar ook (onderdelen van) zonne-installaties kunnen ingezet worden voor hergebruik via refurbishment of upgrades geholpen door nieuwe businessmodellen. Ook aan de recycling is nog veel te verbeteren.
Circulariteitsdoelen
In het Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030 zijn circulariteitsdoelen opgenomen specifiek voor zon-PV-systemen. De circulaire maakindustrie werkt sinds 2019 aan de ondersteuning van circulaire businessmodellen binnen de productgroep zon-pv-systemen. Een groot deel van de maatregelen die voor deze productgroep zijn geformuleerd in het NPCE 2023, is inmiddels afgerond.
Effectdoel en circulariteitsdoelen:
Het effectdoel voor deze productgroep is een bijdrage aan 2,2 Mton CO2-reductie (scope 1 en 2) en een bijdrage aan het verbeteren van de leveringszekerheid van de maakindustrie. Naast deze algemene bijdragen wordt specifiek gestreefd naar zonnepanelen met een kleine CO2-footprint (>50 procent reductie scope 3) en minder milieu-impact als vermindering van impact van (zeer) zorgwekkende stoffen (lood, PFAS) op de Nederlandse/Europese markt.
De circulariteitsdoelen die gelden voor zon-PV-systemen (zie NPCE 2023, H3.4.3)
-
- Circulariteitsdoel 1: 1 economische levensduurverlenging en hergebruik van panelen en componenten (huidige generatie en nieuwe generatie panelen).
- Circulariteitsdoel 2: hoogwaardige circulaire verwerking van vrijkomende zon-pv- panelen.
- Circulariteitsdoel 3: zonnepanelen vrij van toxische stoffen beschikbaar.
Lees verder in het NPCE (paragraaf 3.4.3, pagina 109-113)
Wat speelt er rondom dit thema?
Hieruit zijn de volgende activiteiten uit gevolgd:
- De ontwikkeling van de nationale Buyer Group voor duurzame zonnepanelen, om gezamenlijk aan de slag te gaan met ontwikkeling van een marktvisie- en strategie en deze vervolgens te implementeren. Het project heeft geleid tot een set documenten met handvatten voor het inkopen van kwalitatief betere en duurzamere zonnepanelen.
- Er is een gesprek gestart over verwijderingsbijdrage, inzameling van oude zonnepanelen en selectie van partijen in de markt voor recycling (liefst zo hoogwaardig mogelijk). Er is een netwerk van inzamelpunten opgezet, lees meer hierover bij Stichting OPEN.
- In 2025 start de CIRCO Ketentrack Circulaire kansen voor PV omvormers. Zie onderstaande video om een indruk te krijgen van wat zo’n track inhoudt.
M2I onderzocht de stand van zaken rond materialen en technologie voor circulaire zonnepanelen met als uitkomst een rapport met kansen en uitdagingen (mei 2021) en de Circulaire Zonne-energie Helpathon (mei 2021) is georganiseerd.
Op 5 februari 2021 organiseerden we het webinar Businesskansen Circular & Solar met onder meer de Highlights Circo Track Circulaire Zonnepanelen door Marien Korthorst en de resultaten van het Onderzoek Kansen in PV recycling en repowering – door Sara Wieclawska, TNO. Bekijk de registratie van de webinar onderaan deze pagina.
In 2020 hebben we een kennisdossier opgesteld waarin we samenvatten waarom circulariteit belangrijk is en welke kansen het biedt: het Kennisdossier Circulaire Zonnepanelen.
Bekijk de projecten en andere informatie hieronder.
Interviews
De vonk sloeg over tijdens een CIRCO Track over circulaire zonneparken. Hier vonden LC Energy, Hydro, Mirec, Solarge, TerraTechs en Cirkel Design elkaar in de ambitie om een circulair pv-systeem te ontwikkelen. De technische levensduur van de…
Ga naar interview
“Dat je onderdelen ook in Nederland kunt laten reviseren, zit nog niet echt tussen de oren van fabrikanten, installateurs en particulieren.” HR Premium Parts verkoopt al jaren gereviseerde onderdelen van cv-ketels en ventilatiesystemen. Mede om de…
Ga naar interview
Het rendement is vergelijkbaar met ’traditionele panelen’ van aluminium en glas. Maar de lichtgewicht zonnepanelen van Solarge zijn 100 procent recyclebaar en stoten in het productieproces een kwart minder CO2 uit. Daarnaast zijn ze twee keer zo…
Ga naar interview
Interview overzicht
Documenten
Kennisdossier: Circulaire Zonnepanelen
Welke circulaire kansen biedt de enorme opkomst van zonnepanelen?
Open document
Kansen en uitdagingen voor circulaire Zon PV met focus op materiaal en technologie
Studie door M2i naar bestaande materiaal- en technologiekennis voor hergebruik en recycling van PV producten, ism UPCM en Provincie Zuid-Holland.
Open document
De impact van gebruiksduurverlenging van zonnepanelen in steden
Concrete data en resultaten over de impact van het verlengen van de gebruiksduur en hergebruik van zonnepanelen op stadsniveau en richtlijnen met praktische voorbeelden voor beleidsmakers.
Open document
Document overzicht
Routekaart Circulaire Zonnestroomsystemen
Een strategisch kader met concrete handvatten om de Nederlandse zonen-energiesector toekomstbestendiger, circulair en economisch sterker te maken.
Open document
Publicaties Buyer Group Duurzame zonnepanelen
Documenten met handvatten voor het inkopen van kwalitatief betere en duurzamere zonnepanelen
Open document