Het Uitvoeringsprogramma Circulaire Maakindustrie (UPCM) heeft vanaf 2019 veel werk verzet en bereikt door intensieve samenwerking tussen vertegenwoordigers uit bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen. Met de lancering van het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) en de Nationale Grondstoffenstrategie (NGS) voor de periode 2023-2030 is een nieuwe fase van het programma ingezet.

Productteams en routekaarten

De kern van het Uitvoeringsprogramma wordt gevormd door het regieteam en de productteams. Een productteam bestaat uit kenners van de sector/ketens die gezamenlijk een routekaart opstellen voor een productgroep, samen met bedrijven, kennisinstellingen, (mede)overheden, financiële instellingen en maatschappelijke organisaties. De routekaart is een publiek-privaat plan van aanpak voor een waardeketen met hogere leveringszekerheid van kritieke grondstoffen, en meer circulariteit in 2030. Het plan van aanpak biedt een overzicht van mogelijke acties en concrete projecten door de overheid en het bedrijfsleven.

De prioritaire productgroepen zijn geselecteerd op basis van hun belang voor het toekomstige verdienvermogen en/of de weerbaarheid van Nederland, en hun afhankelijkheid van kritieke grondstoffen. Voorlopig gaat het om de productgroepen wind op zee en land, zon-pv-systemen, klimaatinstallaties (samen met Transitieagenda Bouw), machines en werktuigen, elektrische apparaten en elektronica, kritieke metalen, batterijen, elektrolysers en militaire schepen. In onderstaand schema wordt een overzicht gegeven van de productgroepen binnen de Transitieagenda Maakindustrie en overige transitieagenda’s.

(lees verder onder de afbeelding)

Samenwerking en partners

Voor de uitvoering van de activiteiten werkt een groot aantal partijen samen, op landelijk en regionaal niveau, zie de figuur hieronder.

Het uitvoeringsprogramma valt onder het Ministerie van Economische Zaken en wordt daarbij ondersteund door RVO.

CIRCONNECT neemt het voortouw in het ontwikkelen en verspreiden van kennis in de sector. Ze begeleiden de productteams bij het opstellen van de routekaarten.

Brancheorganisaties NRK, FME en Metaalunie bundelen in 2025 hun krachten in de Stichting Circulaire Maakindustrie en leveren een belangrijke bijdrage aan de activering van ondernemers en de verspreiding van kennis. De stichting beheert en onderhoudt het platform circulairemaakindustrie.nl.

Regionale partijen zoals OostNL, Circular Value Centre organiseren CIRCO Keten Tracks en andere programma’s voor bedrijven.

Het Nederlands Materialen Observatorium (NMO), opgericht door TNO, gaat vragen beantwoorden over aanvoer en beschikbaarheid van kritieke grondstoffen in Nederland en risico’s met betrekking tot kritieke grondstoffen zodat beleidsmakers en bedrijven kunnen inspelen op risico’s die samenhangen met schaarste van kritieke materialen voor Nederland en de EU.