Themaproject

Circulaire zonneparken

De grootschalige installatie van zonnepanelen is nodig voor de energietransitie, maar gebruikt veel materiaal. Dit biedt kansen voor een circulaire aanpak.

Waarom is dit een belangrijk thema?

Maar liefst 8.9 miljoen zonnepanelen werden in 2020 geïnstalleerd in Nederland. Dit is goed nieuws voor de energietransitie. Maar zonnepanelen gebruiken ook schaarse materialen. Door de wereldwijde snelle groei van duurzame energie neemt de vraag naar deze materialen snel toe. Geopolitieke risico’s kunnen in de toekomst de levering van deze grondstoffen in gevaar brengen. De schaarste aan grondstoffen kan een risico gaan opleveren voor de energietransitie. Het is daarom zonde om de materialen in zonnepanelen zomaar verloren te laten gaan als de panelen afgedankt worden. Zonnepanelen maar ook (onderdelen van) zonne-installaties kunnen ingezet worden voor hergebruik via refurbishment of upgrades geholpen door nieuwe businessmodellen. Ook aan de recycling is nog veel te verbeteren.

Wat kun jij doen?

Als Uitvoeringsprogramma Circulaire Maakindustrie zetten we ons  in voor circulaire zonneparken en -panelen. We ontwikkelden dit jaar een kennisdossier waarin we samenvatten waarom circulariteit belangrijk is en welke kansen het biedt. Lees het Kennisdossier Circulaire Zonnepanelen.  M2I onderzocht voor ons de stand van zaken rond materialen en technologie voor circulaire zonnepanelen met als uitkomst een rapport met kansen en uitdagingen (mei 2021). 

 

Onze aanpak bestaat verder uit de volgende activiteiten:

 

1. Korte termijn (01 jaar): Ontwikkeling projecten, zoals het vinden van geschikte toepassingen voor reststromen uit huidige laagwaardige recycling van zonnepanelen. Voortborduren op de uitkomsten van de Circo Track zonnepanelen (2020/2021) zoals de Circulaire Zonne-energie Helpathon (mei 2021).

 

2. Middellangetermijn (02 jaar): Het ontwikkelen van strategieën en pilots voor hergebruik, servitisation, repowering, retourlogistiek en retourpremiesystemen. 

 

3. Lange termijn (05 jaar): Juiste inzet van EU lobby voor een verbod op giftige stoffen in zonnepanelen, standaardisering van paneelopbouw, afdwingen van recycling en inzet gerecyclede panelen en het sterk reduceren van de CO2 footprint van panelen.

 

Op 5 februari 2021 organiseerden we het webinar Businesskansen Circular & Solar met onder meer de Highlights CIRCO Track Circulaire Zonnepanelen door Marien Korthorst, CIRCO en de resultaten van het Onderzoek innovaties repowering en recycling zonnepanelen door Sara Wieclawska, TNO. Bekijk het webinar hier terug en/of download de presentaties: Highlights Circo Track – Korthorst Kansen in PV recycling en repowering – Wieclawska

 

Na deelname aan de Circulaire Zonne-Energie Helpathon in mei 2020 hebben we de volgende acties opgepakt:

  • We ondersteunen de ontwikkeling van een nationale ‘buyer group’ voor circulaire zonne-energie, om gezamenlijk aan de slag te gaan met ontwikkeling van een marktvisie- en strategie en deze vervolgens te implementeren. Samen met TKI Urban Energy hebben we opdracht gegeven aan een kwartiermaker die de voorbereidingen voor de oprichting van deze groep gaat treffen. Doel is dat in 2022 deze onderdeel wordt van de buyer groups die worden ondersteund door Pianoo, het expertisecentrum aanbesteden van de overheid. Lees hier meer over buyer groups.
  • We zijn  in gesprek met een partij die stappen willen gaan zetten in verwijderingsbijdrage, inzameling van oude zonnepanelen en partijen in de markt gaat selecteren voor recycling (liefst zo hoogwaardig mogelijk). Hierbij betrekken we relevante overheidspartijen om te zorgen voor een sluitend registratie systeem.

Ben jij betrokken bij de zonnepaneelketen en heb je ideeën over circulariteit, of wil je een circulaire speler worden? We zoeken projecten en partijen om kennis mee op te bouwen. Mocht je dit interessant vinden neem dan contact op met Bart Jeroen Bierens (zie contactgegevens op deze pagina).

 

Kennis- en innovatievraagstukken

We hebben  in samenwerking met wetenschappers en mensen uit de praktijk de volgende kennis- en innovatie vraagstukken geformuleerd:

  • Hoe kan er hoogwaardige (materiaal) recycling voor PV-panelen worden gerealiseerd?
  • Op welke manier is het design aan te passen op de levensduur van PV panelen in relatie tot de gewenste gebruikstermijn, gebruiksfase en de learning curves op PV?
  • Hoe kan systeem integratie van PV-panelen in de gebouwde omgeving en (bestaande) infrastructuur worden gestimuleerd?
  • Op welke manier is de acceptatie van circulaire PV technologie te vergroten?

De vraag is of alle innovatievraagstukken (technisch, – en niet technisch) voldoende zijn geadresseerd in lopende projecten. Op 19 november 2021 organiseren we daarom een webinar om in te zoomen op deze vragen samen met onder meer NWO, TNO en TKI Urban Energy.

Mis jij hier nog een cruciale vraag? Of ben of wil je aan de slag met onderzoek rond een van deze vragen? Dan komen we graag met je in contact! Wij kunnen ondersteunen met het formeren van consortia rondom onderzoeksvoorstellen of bij het verspreiden van de resultaten via onze website, workshops of in onze projecten binnen de maakindustrie.

Document

Kennisdossier: Circulaire Zonnepanelen

Welke circulaire kansen biedt de enorme opkomst van zonnepanelen?

Open document

Document

Kansen en uitdagingen voor circulaire Zon PV met focus op materiaal en technologie

Studie door M2i naar bestaande materiaal- en technologiekennis voor hergebruik en recycling van PV producten, ism UPCM en Provincie Zuid-Holland.

Open document

Document

Kennisnotitie Zonnepanelen Circulair

Stand van zaken circulariteit van zonnepanelen, opgesteld door CE Delft in opdracht van Provincie Zuid-Holland.

Open document

In Europa bestaan nog niet of nauwelijks bedrijven die met succes zonnepanelen…

Lees meer

Over ongeveer 15 jaar zijn de eerste zonneparken aan het einde van…

Lees meer

Het rendement is vergelijkbaar met ’traditionele panelen’ van aluminium en glas. Maar de lichtgewicht zonnepanelen van Solarge zijn 100 procent recyclebaar en stoten in het productieproces een kwart minder CO2 uit. Daarnaast zijn ze twee keer zo…

Ga naar interview

Het oogt strak, je bespaart bouwmateriaal én je wekt elektriciteit op. “Mensen weten nog niet dat designgevels met zonnepanelen bestaan”, zegt architect Marloes van Heteren, die samen met productontwerper en kunstenaar Reinier Bosch aan de wieg stond…

Ga naar interview

Webinar Businesskansen Circular & Solar