Productgroep
Circulaire Windparken
De grootschalige installatie van windparken is nodig voor de energietransitie, maar gebruikt veel grondstoffen. Dit biedt kansen voor een circulaire aanpak.
Waarom is dit een belangrijk thema?
Onshore en offshore windenergie spelen een belangrijke rol in de duurzame energieambities van Europa. Het aandeel windenergie in de Europese elektriciteitsvoorzieningsmix zal toenemen naar 50% in 2050. De eerste grote partij windturbines nadert snel het einde van zijn levensduur. Tegelijkertijd installeert de windindustrie een nieuwe, ongekende capaciteit aan windenergie. Windparken voorzien in de behoefte aan hernieuwbare energie maar zijn niet circulair ontworpen, of slechts gedeeltelijk. Hierdoor kunnen waardevolle en kritieke materialen niet goed hergebruikt worden. Het is daarom van cruciaal belang voor de Europese windindustrie om gezamenlijk over te stappen op meer circulaire waardeketens.
Circulariteitsdoelen
In het Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030 zijn circulariteitsdoelen opgenomen specifiek voor Windparken (op zee en land).
Effectdoel en circulariteitsdoelen:
Het effectdoel voor deze productgroep is identiek aan het effectdoel van de gehele maakindustrie, dat wil zeggen een bijdrage aan 2,2 Mton CO2-reductie (scope 1 en 2) en een bijdrage aan het verbeteren van de leveringszekerheid van de maakindustrie.
De circulariteitsdoelen die gelden voor circulaire windparken (zie NPCE 2023, H3.4.2)
- Circulariteitsdoel 1: 100 procent secundair gebruik van windturbine-materialen in 2050.
- Circulariteitsdoel 2: verplichte toepassing van gerecyclede materialen in een windturbine.
- Circulariteitsdoel 3: verminderen virgin materialen.
De maatregelen voor windparken op zee en land zijn opgenomen in het NPCE 2023-2030.
Wat speelt er rondom dit thema?
De ontwikkeling van de routekaart van deze productgroep is in het tweede kwartaal van 2026 afgerond.
In februari-maart 2025 vond de Ketentrack Kansen voor Circulaire Offshore Wind plaats, georganiseerd door BlueCity. De uitkomsten van de track en de stand van zaken van de routekaart werden op 17 maart 2025 toegelicht in het Webinar Offshore Wind.
Verder startte Buyer Group in 2022 Circulaire windparken op land. Dit project stimuleert en versnelt duurzame en circulaire innovaties van windparken in Nederland. De Buyer Group doet praktijkervaring op met circulaire proefprojecten en wisselen dit uit op basis van een gemeenschappelijke marktvisie voor inkopers. Daarnaast zullen deelnemende overheden de beleidsvoorstellen om circulaire windparken te stimuleren toepassen.
In 2021 liep bovendien de tweede fase The Circular Windhub. Negen werkgroepen probeerden om de gesignaleerde kansen te benutten. Elke werkgroep bestond uit een selecte groep experts uit de industrie. De onderwerpen liepen sterk uiteen. Er werd onder andere gewerkt aan het bouwen van circulaire hubs bij havens, het opstellen van circulaire tender criteria, en het data gedreven bijhouden van kwaliteit van materialen die vrijkomen bij het decommissionen van windparken. Dit gebeurde op zowel lokaal, nationaal als op Europees niveau. De resultaten van deze fase zijn vastgelegd in How to facilitate the wind industry to become fully circular (ENG).
In 2020 werd het project Moonshot Circulaire Windparken gestart door ECHT in samenwerking met het Versnellingshuis Nederland Circulair. In dit project zijn de verschillende stakeholders in kaart gebracht die betrokken zijn bij de hele materiaalketen van windparken, zowel in Nederland als daarbuiten. Zij worden betrokken bij het proces voor het ontwikkelen van nieuwe businesscases. In augustus 2020 startte een serie van drie bijeenkomsten. Het doel van die bijeenkomsten was het identificeren, presenteren en ontwikkelen van businesscases en samen met de leidende bedrijven in de windindustrie concrete actie ondernemen voor een circulaire windeconomie. Eind oktober 2020 startte de CIRCO Track Circular Windfarms voor alle partijen in de keten van windparken. Begin 2021 is het rapport uitgekomen met de resultaten van de eerste fase: The ideation process focused on circular strategies in the wind industry.
Bekijk de projecten en andere informatie hieronder.
Interviews
In 2050 wil Nederland circulair zijn. Dan blijven we dus materialen hergebruiken, zonder dat er afval ontstaat. Hoe krijgen we dat voor elkaar? Forum, het opinieblad van VNO‑NCW, interviewde NedZero-voorzitter Jan Vos. Meer dan de helft van…
Ga naar interview
Architectenbureau Superuse werkt al 25 jaar vanuit de overtuiging dat je met gebruikt materiaal heel goed kan bouwen. Ze wonnen er zelfs een oeuvre award voor. Maar hergebruik van end-of-life (EOL) wieken, dat is wel érg specialistisch.
Ga naar interview
Waar windmolens worden vervangen door grotere, efficiëntere exemplaren, komen andere vrij voor hergebruik. Soms moet er nog wat gerepareerd of gereviseerd, maar vaak kunnen de molens rechtstreeks naar de volgende locatie worden vervoerd. Business in Wind heeft…
Ga naar interview