De machinebouw industrie staat voor grote uitdagingen: materialenschaarste, stijgende prijzen, Europese regelgeving en klanten die steeds vaker om duurzame producten vragen. De Nederlandse machinebouwsector is innovatief en toonaangevend in de wereldeconomie, maar om dat zo te houden is het noodzakelijk om de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen en componenten te beperken.
Tegelijkertijd willen we de negatieve impact op klimaat en mileu beperken door levensduurverlening en hergebruik. De routekaart machinebouw heeft als doel om actielijnen en projecten voor de komende 5-10 jaar te definiëren om de machinebouwsector weerbaar en circulair te maken.
Doelen routekaart
De ambitie voor 2035: Een Nederlandse machinebouwsector die uitblinkt door slim materiaalgebruik in de hele keten. Dat maakt de sector duurzaam, concurrend, weerbaar en schoon.
We creëren maximale waarde door:
- Hoog verdienvermogen
- Hoge leveringszekerheid
- Lage klimaatdruk
- Lage druk op mileu
- Fair en inclusief
Door vier circulaire strategieën
- Minder grondstoffengebruik
- Gebruik van andere grondstoffen
- Levensduurverlenging van machines en onderdelen
- Hoogwaardige verwerking en herwinning van grondstoffen
En vijf handelingsperspectieven:
- Circulariteit en innovatie
- Voorraadvorming
- Diversificatie
- Strategische partnerships
- Monitoring en kennis.

Tijdens het Routekaartproces zijn vier prioritaire oplossingsrichtingen gedefinieerd om tot een weerbare en circulaire machinebouwsector te komen. De circulaire oplossingen omvatten de breedte van de waardeketen van de machine (waaronder de aandrijflijnen, inclusief electromotoren met permanente magneten), toelevering, ontwerp en productie, gebruik en einde leven. Met een marktscan zijn in mei 2026 inzichten verzameld over de rollen van sleutelactoren zoals overheden, bedrijven en kennisinstellingen.
Op 17 juni 2026 vond tijden het jaarevent Circulaire maakindustrie de sessie Routekaart circulaire en weerbare machinebouw plaats. In deze sessie presenteerde het productteam de visie, doelen, prioritaire oplossingsrichtingen en beoogde actielijnen uit de routekaart. De aanwezigen kregen vervolgens de gelegenheid om te reageren op de voorstellen uit de routekaart en deze aan te vullen.
Oplevering van de Routekaart wordt verwacht in het najaar van 2026.
Productteam Machinebouw
Alejandra Roetenberg
Secretaris Productgroep Machinebouw, RVO
Marije Mossel
Secretaris Productgroep Machinebouw, RVO
Harald Tepper
Voorzitter Stichting Circulaire Maakindustrie, Philips
Esther Kersten
CEO ImpactX, lid bestuur TKI HTSM
Jan Westra
Adviesbureau Janura, lid innovatieteam CE van TKI HTSM, projectleider DACE
Joost Kuijper
Strateeg / Senior beleidsadviseur maakindustrie Provincie Overijssel
Jeannette Levels
Facilitator Circonnect
Opdrachtgever
In opdracht van Economische Zaken en Klimaat.